1SN, 2SN, 4SP, 4SH Ne Demek? Etiket Okuma Rehberi
Hortumun üzerindeki o uzun yazı bir süs değil, hortumun kimlik kartıdır. Bu rehberi okuduktan sonra elinizdeki hortumun sınıfını, basıncını ve doğru yedeğini kendiniz söyleyebileceksiniz.
Lay-Line: Hortumun Kimlik Kartı
Kaliteli her hidrolik hortumun gövdesi boyunca basılı bir yazı şeridi akar; sektör buna lay-line der. Tipik bir satır şöyle görünür: "EN 853 2SN DN12 – 1/2" – WP 275 BAR". Bu kısa satırda dört bilgi saklıdır: hangi standarda göre üretildiği, hangi sınıf olduğu, iç çapı ve maksimum çalışma basıncı. Yedek hortum seçerken yapılacak en doğru şey, bu satırı okuyup aynısını istemektir.
Kodların Anlamı: Sayı + Harf Ne Söylüyor?
Sınıf kodlarındaki mantık düzenlidir: baştaki sayı takviye katmanı sayısını, harfler takviye tipini söyler.
- 1SN (EN 853): tek kat çelik tel örgü — genel amaçlı orta basınç; traktör ve iş makinesi dönüş/basınç hatlarının standardı.
- 2SN (EN 853): çift kat çelik tel örgü — aynı çapta 1SN'nin yaklaşık iki katı basınç; ekskavatör ve pres ana hatları.
- 1SC / 2SC (EN 857): örgülü ama daha ince cidarlı "kompakt" seri — dar montaj alanları, mini makineler.
- 4SP (EN 856): dört kat çelik spiral sargı — örgüden farklı yapı; darbeli yüksek basınç hatları.
- 4SH (EN 856): dört kat spiral, büyük çaplarda daha yüksek basınç sınıfı — ağır iş makineleri, madencilik.
- R3 ve R6 (SAE 100 / EN 854): tekstil örgülü düşük basınç sınıfları — dönüş, yağlama ve transfer hatları.
- R4 (SAE 100): tekstil takviye + gömülü çelik helis tel — vakumda kesit daraltmadığı için emiş hattının hortumu.
Örgü (SN/SC) ile spiral (SP/SH) arasındaki fark yalnızca basınç değildir: spiral yapı darbeli yüklere çok daha dayanıklıdır ama daha az esnektir ve preslemede kavlamalı ya da interlock kep ister. Bu yüzden "4SP yerine iki kat 2SN olur mu?" sorusunun cevabı hayırdır — sınıflar birbirinin katı değil, farklı işlerin araçlarıdır.
SAE mi EN mi? İki Standart, Aynı Hortum
Etiketlerde iki standart ailesi görürsünüz: Avrupa'nın EN normları (EN 853 örgülü, EN 856 spiral, EN 854 tekstil, EN 857 kompakt) ve Amerikan SAE 100 R serisi. Çoğu sınıfın iki sistemde karşılığı vardır: SAE 100 R1AT ≈ EN 853 1SN, SAE 100 R2AT ≈ EN 853 2SN. Etikette ikisini yan yana görmek ("SAE 100 R2AT / EN 853 2SN") hortumun her iki normu da karşıladığını söyler. Sınıfların tam karşılaştırması hidrolik hortum çeşitleri sayfamızdaki tablodadır; spiral aile için ayrı bir sayfamız var.
Etiketten Yedek Seçmek: Üç Kontrol
- 1. Sınıf aynı ya da üstü olmalı: 2SN yazan hatta 1SN takılmaz; şüphede sınıf yukarı yuvarlanır, aşağı değil.
- 2. İç çap birebir aynı olmalı: DN 12 yazıyorsa DN 12 — daha büyüğü "daha rahat akar" diye takılmaz, rekor uyumu bozulur. Ölçü çevrimleri için ölçü tablomuza bakın.
- 3. WP değeri hattın basıncını karşılamalı: manometrede okuduğunuz değer, etiketteki WP'nin altında kalmalı.
Etiketten Siparişe: Telefonda Ne Söylemeli?
Lay-line'ı okumayı öğrendiyseniz, sipariş artık tek cümledir. Telefonda şu sırayla söyleyin: sınıf, iç çap, boy ve rekor bilgisi — örneğin "EN 853 2SN, DN 12, doksan santim, iki ucu da metrik DKOL, biri doksan derece dirsek". Bu cümle, tezgâhta dakikalar içinde takıma dönüşür. Boyu rekorların oturma yüzeyleri arasından ölçtüğünüzü, dirsekli uçlarda açı senkronunun numuneyle netleşeceğini de ekleyin — geri kalan her şeyi biz sorarız. Etiketi fotoğraflayıp göndermek de aynı işi görür; yazının bir bölümü silinmişse okunan kısmı yine de iletin, eksiği başka ipuçlarından tamamlarız.
Yazı Silinmişse Ne Yapmalı?
Yaşlı hortumlarda lay-line okunmaz hâle gelir. Bu durumda tahmin yürütmek yerine sökülen numuneyi getirin: takviye yapısı kesitten, çap kumpasla, rekor tipi diş tarağıyla dakikalar içinde belirlenir ve birebir yenisi üretilir. Etiketi okunabilen hortumda ise artık siz de bizim kadar hızlısınız.
Etiket Üzerine Kısa Sorular
1SN yazan hatta 2SN takmak sorun olur mu?
Teknik olarak hayır — üst sınıf, alt sınıfın işini fazlasıyla görür. Bedeli iki yerde ödersiniz: fiyat ve esneklik (2SN daha kalın ve serttir, dar kavisli montajda zorlayabilir). Tersi ise yasaktır: 2SN hattına 1SN takılmaz.
Lay-line yazısı hortumun her yerinde var mı?
Yazı, gövde boyunca belirli aralıklarla tekrar eder. Bir bölümü aşınmışsa hortumu çevirip başka bir tekrarını arayın; tamamı silinmişse yaş ve yıpranma zaten başka bir hikâye anlatıyordur.
4SP ile R12 aynı hortum mu?
İkisi de dört katlı spiral ailesindendir ama aynı değildir: standartları (EN 856 / SAE 100 R12) ve çapa göre basınç profilleri farklıdır. Hangi sınıfın hangi basıncı taşıdığını spiral hortumlar sayfasındaki tabloda karşılaştırabilirsiniz.
Etiketi Okuyun, Fotoğrafı İletin
Lay-line satırının bir fotoğrafı, doğru yedeğin hazırlanması için çoğu kez yeterlidir. Silinmişse numuneyi getirin; kimliği tezgâhta çıkaralım.